ระดับ ความหนืดของหมึกพิมพ์ เท่าใดจึงเหมาะสมกับ ระบบการพิมพ์
เคยสงสัยกันหรือไม่ ว่า ทำไมหมึกพิมพ์ที่ใช้ในแต่ละระบบการพิมพ์ กลับมีคุณลักษณะทางกายภาพ อย่าง ความหนืด ที่ไม่เท่ากัน บทความนี้จะช่วยให้คุณผู้อ่านเข้าใจถึง ความสัมพันธ์ระหว่าง ความหนืดของหมึกพิมพ์ ที่มีความสำคัญยิ่งในระบบการพิมพ์กันนะครับ
ความหนืดของหมึกพิมพ์
ความหนืด ของของเหลวใด ๆ หมายถึง ความต้านทานภายในของของเหลวต่อการไหล เมื่อของเหลวนั้นได้รับแรงกระทำจากภายนอก
ของเหลวใด ๆ เมื่อได้รับแรงกระทำจากภายนอกแล้วเกิดแรงเสียดทานระหว่างโมเลกุลมาก ทำให้เคลื่อนที่ไปได้น้อย ของเหลวนั้นจะมี ความหนืด สูง ในทางตรงกันข้าม ถ้าของเหลวใด ที่เมื่อได้รับแรงกระทำแล้ว เกิดแรงเสียดทานระหว่างโมเลกุลน้อย ทำให้เคลื่อนที่ไปได้มาก ถือว่า ของเหลวนั้นจะมี ความหนืด ต่ำ
ทั้งนี้ความหนืดของของเหลวจะมาก หรือน้อยขึ้นอยู่กับคุณสมบัติทางฟิสิกส์ และเคมีขององค์ประกอบที่มีอยู่ในของเหลวนั้น ๆ เป็นสำคัญ เครื่องมือที่ใช้วัดค่า ความหนืด ของของเหลวใด ๆ เรียกว่า Viscometer
หมึกที่ดีควรเป็นอย่างไร
หมึกที่ดีจะต้องมีการไหลจากรางหมึกผ่านไปตามลูกกลิ้งหมึกต่าง ๆ ของเครื่องพิมพ์ เพื่อส่งต่อไปยังแม่พิมพ์ได้ตลอดเวลาอย่างเหมาะสม ทั้งนี้หมายถึงว่าหมึกพิมพ์จะต้องมีค่าความข้นเหลว เหนียวหนืด เหมาะสมกับเครื่องพิมพ์แต่ละระบบ หากหมึกพิมพ์มีความข้นเหลวเหนียวหนืดไม่เหมาะสม มันจะไหลถ่ายเทไปยังแม่พิมพ์ไม่ดี ในบางขณะหมึกจะหยุดไหลบนเครื่องพิมพ์ทำให้ภาพพิมพ์จางซีดไปทั้งแผ่นหรือจางไปบางส่วน
ประเภทของหมึกพิมพ์
ประเภทของหมึกพิมพ์ แบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทคือ หมึกพิมพ์เหลวและหมึกพิมพ์ข้นเหนียว
1. หมึกพิมพ์เหลว
คือหมึกพิมพ์ที่มีลักษณะเป็นของเหลวที่มีสภาพการไหลเหมาะสมกับการนำไปใช้งานในระบบการพิมพ์เฟล็กโซกราฟี และระบบการพิมพ์กราวัวร์
เนื่องจาก ระบบงานพิมพ์ประเภทนี้ แห้งตัวด้วยวิธีการดูดซึมหรือการระเหย ดังนั้นหมึกพิมพ์ที่เหมาะสม จึงควรเป็นหมึกพิมพ์เหลวมีความหนืดต่ำ
ลักษณะของหมึกพิมพ์เฟล็กโซกราฟีนั้น เนื่องจากแม่พิมพ์ในระบบการพิมพ์แบบเฟล็กโซกราฟีเป็นระบบพื้นนูนและแม่พิมพ์ต้องทำมาจากยางเท่านั้นโดยอาจจะทำจากยางธรรมชาติและยางสังเคราะห์ หรือยางที่ทำจากพอลิเมอร์ ดังนั้นหมึกพิมพ์เหลวที่เหมาะสมที่จะนำมาใช้กับการพิมพ์แบบนี้ ควรมีตัวทำละลายที่ไม่ทำลายผิวของแม่พิมพ์ยาง โดยมากจะใช้แอลกอฮอล์เป็นหลัก ควรมีการถ่ายทอดภาพจากแม่พิมพ์ยางไปยังวัสดุพิมพ์ประเภทต่าง ๆ ได้ดี
ลักษณะของหมึกพิมพ์กราวัวร์ แม่พิมพ์เป็นระบบพื้นลึก ดังนั้นหมึกพิมพ์เหลวที่เหมาะสมกับการนำมาใช้ในการพิมพ์ระบบนี้ควรมีความละเอียดของหมึกค่อนข้างสูง เพื่อให้การถ่ายทอดภาพไปยังวัสดุพิมพ์สวยงาม และมีการแห้งตัวที่เหมาะสมโดยสัมพันธ์กับการถ่ายทอดภาพจากร่องลึกของแม่พิมพ์ไปยังวัสดุพิมพ์ ส่วนตัวทำละลายในหมึกพิมพ์ประเภทนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นแอลกอฮอล์ เพราะแม่พิมพ์ไม่ได้ทำจากยาง สามารถใช้ตัวทำละลายได้หลายชนิด ขึ้นอยู่กับชนิดของเรซินที่เลือกนำมาใช้ผลิตหมึกพิมพ์
2. หมึกพิมพ์ข้นเหนียว
มีอยู่ด้วยกันหลายประเภท แต่ที่รู้จักกันดีมี 2 ประเภท คือ หมึกพิมพ์เลตเตอร์เพรสและหมึกพิมพ์ออฟเซต
เนื่องจากต้องพิมพ์ด้วยความเร็วสูง ดังนั้นหมึกพิมพ์ชนิดนี้จึงควรออกแบบมาเฉพาะให้มีสมบัติความหนืด ความเหนียวหนืด และสมบัติการรวมตัวกับน้ำของหมึกพิมพ์ ไม่ควรมีค่ามาก
ทั้งนี้หมึกทั้ง 2 ชนิดถ้าพิจารณาจากลักษณะการป้อนกระดาษหรือวัสดุพิมพ์ของเครื่องพิมพ์จะแบ่งได้เป็น 2 ชนิดคือ หมึกพิมพ์ข้นเหนียวชนิดป้อนม้วน และหมึกพิมพ์ข้นเหนียวชนิดป้อนแผ่น ซึ่งหมึกพิมพ์ที่ใช้สำหรับป้อนแผ่นจะมีความหนืดสูงกว่า สำหรับป้อนม้วนจะมีการแห้งตัวที่เร็วกว่า แต่ถ้าพิจารณาจากการแห้งตัว สามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเภทคือ หมึกที่แห้งตัวด้วยความเย็น หมึกที่แห้งตัวด้วยความร้อน หมึกที่แห้งตัวด้วยการเกิดพอลิเมอร์โดยการออกซิไดส์ และหมึกที่แห้งตัวด้วยการเกิดพอลิเมอร์โดยใช้รังสีอัลตร้าไวโอเลต หมึกพิมพ์ทั้งเลตเตอร์เพรสและหมึกพิมพ์ออฟเซตส่วนใหญ่ใช้ในการพิมพ์งานเหมือนกันคือ หนังสือพิมพ์ วารสาร ฉลาก โปสเตอร์ และเครื่องใช้สำนักงาน
